بیشتر روستاهـای کردستـان، اگر جمعیـت شاگـردان آنها به حد

استانـداردهای تعریف ‌شده ی آمـوزش و پرورش برسد، مدرسه‌ی

ابتدایی دارند، وگرنه کودکان باید به شهـرها و یا روستـاهای بزرگتر

اطراف برونـد که در این راه به ویـژه در فصـول سـرد سال، خطراتی

متوجه آنها می شود. این گونه مخاطرات و حوادث را پرویز رستمی،

کارگردان کردستانی در فیلم «آرزوها در بـرف می‌ میـرند» به تصویر

کشیده است.

   سال تحصیلی جدید (1400 ــ 1399) با تفاوت ‌هایی در مناطق

روستایی کردستـان آغـاز شده است. با وجود این که قـرار بـر آن

بوده که مدرسه‌ها دو روز در هفتـه و با شیفـت‌بندی دانش‌آموزان

برگـزار شونـد، در مناطقـی که «سفیـد» هستنـد، مـدرسه‌ های

ابتدایـی دوره ی اول و دوم، مثل گذشته دایـر هستند و شاگردان

5 روز در هفته به مدرسه می‌روند، با این تفـاوت که چینش میزها

تغییـر پیـدا کرده و دانش‌آمـوزان و معلمـان با ماسک وارد کلاس‌ها

می‌شوند. بیشتر مناطق روستایی کردستان در حال حاضر از لحاظ

میزان واگیری کرونا، سفید تلقی می‌شوند.

   اما در مناطق شهری، همان دستـورالعمـل دو روز در هفتـه اجرا

می‌شود. روستاهای نسبتـا" پر جمعیتـی چون سریش‌آبادِ سنندج،

تاب و دولاب، پشاباد و فارس‌آبادِ کامیاران، بیسارانِ سروآباد، چندین

روستـای دوردست در منطقـه‌ی ژاوه‌رود اورامـان، صـاحبِ سقز، نیز 

که تراکـم شاگردان در مـدرسه ‌ها زیـاد است، فقط دو روز در هفته 

کلاس ها را برگـزار مـی کنند. که در یک روز %50 درصد شاگردان و

روز دیگر بقیه ی آنها در کلاس حاضر می شوند.

   زمان زنگ‌ تفریح‌ بین کلا‌س ها نیز بیشتر شده و در مقابل از زمان

کلا‌س‌ها کاستـه شده است. زنـگ کلاس درس در مقطـع ابـتـدایی

روستاهای کردستان، از 45 دقیقه به 35 دقیقه کاهش پیدا کرده و

10 دقیقه به زنگ تفریح افزوده شده است.

   از اسفند ماه سال گذشته، نصب سامانه ی شاد و استفاده از 

آن برای همه‌ی دانش‌آموزان اجباری شد. اما در حال حاضر، برای

روستاهایی که در تمام طول هفته کلاس‌هایشان برگزار می‌شود،

ضرورتی برای استفاده از آن مطرح نیست. مطابق نظرسنجی‌ای

که معلم‌های روستاها در بیشتر مناطق کردستان در سال گذشته

و در شروع سال تحصیلی جدید انجام داده‌اند، نزدیک به 80 درصد

خانواده‌های دانش‌ آموزان به مـوبایل انـدرویـد دستـرسی داشته و

می توانند آن را برای استفاده از سامانه ی شاد، در اختیار فرزندان

خود قرار دهند. به همین دلیل معلم‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که

تا حدودی می‌توان روی این سامانه برای آموزش، حساب کرد.

علاوه بر این، کانال‌هایی رسمی هم در شبکه‌های اجتمـاعی ایجاد

شـده‌انـد که محتـوای آمـوزشی را به صـورت ضبـط‌‌ شده در آن قـرار

می‌دهند. در خود سامانه ی شاد هم چنین خدماتی ارائه می‌شود.

   اما برای استفاده از سامـانه ی شاد، علاوه بر مـوبایل اندروید، به

اینترنت هم نیـاز دارند. بسیـاری از روستاها در کردستان به اینترنت

دسترسی ندارند، و یا همه‌ی خانـواده‌ها امکان اشتراک آن برایشان

میسر نیست و یا نسبت به آن احساس نیاز نکرده‌اند.

  در اواخر سال گذشته که مدرسه‌ ها تعطیل شد، مدیران و معلمان

مدارس روستایی، برای حل مشکل، محتوای تدریس‌شده‌ی درس‌ها

را در یک لوح دی وی دی فشرده در اختیـار شاگـردان قـرار داده تا در

خانه از آن استفاده کنند. اما در مورد دسترسی آنها به دستگاه های 

پخش دی وی دی یا سی دی تحقیقی نشده و فرض بر این بـوده که

امـروزه همه‌ی خانواده‌ها به آن دسترسی دارند.

   در سال جدید، چندین روستا به پهنه‌ی پوشش اینترنت همراه

اضافه شده‌اند. با وجود این امسال هم، روستاهایی هستند که

نه به اینترنت همراه و نه به اینترنت خانگی دسترسی ندارند. از

جمله، روستای سرریزِ کامیاران، روستای گوازِ سروآباد، بسیاری

از روستاهای مریوان از جمله روستاهای منطقه‌ی کوماسی و

گه‌ویله.

   تا زمانی که وضعیت این روستاها سفید است، آموزش حضوری

چاره‌ی کار است. اما برای آینده‌ای نزدیک که به احتمال زیاد، روند

ابتـلا به بیمـاری، دوبـاره صعـودی خواهد شد و مناطق به اصطلاح

«سفید» را هم درگیر خواهد کرد، برنامه‌ریزی خاصی انجام نشده.

جز همان استفاده از سی‌ دی و دی‌ وی ‌دی‌های آموزشی.

                   ارزیابی معلم‌ها از سامانه ی شاد

   طبق گفته‌ی معلمان، مشکلات فنی سامانه ی شاد به تـازگی

برطرف شده و کار با آن آسان‌تر شده است. البته در میان معلمان

روستاهای کردستان، دو ارزیابی مختلف درباره‌ی سامانه ی شاد

وجود دارد. معلم‌های جوان‌تر و تازه‌کار، ارزیابی مثبتی از آن دارند

و از عملکرد آن راضی هستند. اما معلم‌های باسابقه‌تر و مسن،

آن را مورد انتقاد قرار داده و آموزش حضوری را مفیدتر می‌دانند.

استدلال گروه اول این است که، آموزش آسان‌تر شده و با توجه به

این که هر معلم مسئولیت چند پایه را بر عهده دارد، با سامانه ی

شاد، به آسانی می‌تواند به همه‌ی آن‌ها برسد. گروه دوم، یعنی

منتقدین شاد، معتقدند دانش‌آموزان اگر در مدرسه حضور نداشته

باشند نمی‌توانند نظـم، تـربیـت، احتـرام و اجتمـاعـی شدن را یاد

بگیرند و هر چه بیشتر، سرگرم موبایل‌ها و تبلت‌ها می‌شوند. اما

به هر صورت در حال حاضر چنین امکانی وجود ندارد و ممکن است،

هزینه‌ی بسیار سنگین تری داشته باشد.

   معلمان جوان نسل جدید معتقدند، بیشتر از 90 درصد خانواده‌های

روستایی کردستان به مـوبایل اندرویـد دسترسی دارند و از این بابت

مشکلی وجود ندارد، اما معلمان قدیمی‌تر، به این تخمین آماری باور

ندارند.

   با تعطیلی مدرسه های روستایـی، اداره‌ی کل آمـوزش و پـرورش

استان کردستان، مدیران مدرسه‌ها را موظف کرده که سی‌دی‌های

آموزشی ارسالی از مرکز استان را به دست دانش‌ آموزان روستایی

که به اینترنت دسترسی ندارند، برساند و یا در اختیار دانش آموزانی

قرار دهند که در خانواده شان به موبایل هوشمند دسترسی وجود

ندارد.

                                          فریبا دانشمهر / رادیو زمانه