|
متوسطه دوم و درس های ناگفته!
|
||
|
فقط از فهمیدن توست که می ترسند |
حریم خصوصی یعنی چه؟
حریم خصوصی یعنی افراد دارای حقی باشند که بتوانند خود یا
اطلاعات مرتبط با خود را از دیگر افراد مجزا کنند. حق انسان بر
حریم خصوصی، یک حق اجتماعی و مدنی است، حتی نوعی از
حقوق شهروندی و حقوق بشر هم قلمداد میشود.
در حقیقت حریم خصوصی جزئی از زندگی هر شخصی است
که دسترسی به آن فضا برای دیگران بدون اجازه و رضایت او یا
بدون حکم قانون امکانپذیر نیست. پس حریم خصوصی همان
حوزه ی نشنیدن ها و ندیدن ها است که مرز و چهارچوب آن را
عرف و فرهنگ حاکم بر هر جامعهای مشخص میکند.
حتما" عباراتی مثل حریم راه، حریم درختان، حریم چاه، حریم
قنات، حریم چشمه و یا حریم مسجد را بارهای شنیده اید.
حکمت بیان کردن مسئله ی حریم، از بین بردن ضرر از «مالک»
است. در احادیث و کتب فقهی نیز از «حریم مؤمن» سخن به
میان آمده که مراد از آن، محدودهای در اطراف هر شخص است
که نشستن در آن موجب آزار او میشود و پرهیز از این کار
مستحب شمرده شده است. همچنین دفاع از حریم خصوصی
اشخاص در منابع فقهی مطرح شده است، مانند: ممنوعیت
تجسس، ممنوعیت تفتیش، مذموم بودن سوءظن، منع استراق
سمع، خیانت در امانت، غیبت، قذف (ناسزا گفتن) و ورود بدون
اجازه به منازل افراد دیگر و ... که اینها همه نمونه هایی از حفظ
حریم خصوصی افراد است.
مصادیق حریم خصوصی
حریم خصوصی را میتوان به:
1ـ حریم خصوصی محل سکونت،
2ـ حریـم خصوصـی جسمـانـی،
3ـ حریـم خصـوصـی محل کار،
4ـ حریم خصوصی اطلاعاتی و ارتباطاتی
تقسیم کرد تا بهتر با مصداقهای آن آشنا شویم.
حریم خصوصی محل سکونت: مهمترین مصداق حریم خصوصی،
خانه است. بازرسی از خانه، تشریفات خاصی دارد. بازرسی باید
با ارائه ی مجوز قانونی باشد، ضرورت داشته باشد، حتما" در صورت
امکان در روز انجام شود، با حضور صاحبخانه باشد و ... در غیر این
صورت، ورود به منزل افراد چه از سوی افراد عادی و چه مأموران و
مقامات غیرقضایی ممنوع است و متخلفان به مجازات مقرر در قانون
محکوم میشوند.
حریم خصوصی جسمانی: حریم خصوصی جسمانی مربوط
میشود به حق سلامت جسمی و روحی فرد. منظور آن است
که جسم و روح و روان افراد هم دارای حریمی است که باید از
تعرض در امان باشد؛ مثلا" انجام آزمایشهای پزشکی و ژنتیک
نمی تواند بدون اجازه ی فرد صورت گیرد. حتی نتایج این آزمایشات
نیز خصوصی بوده و عدم افشای آن از جمله حریم خصوصی افراد
محسوب میشود. نمونه ی بارز دیگر حریم خصوصی جسمانی
مربوط میشود بر حق فرد بر تمامیت جسمانیاش که شامل آزادی
از شکنجه، ممنوعیت بازرسی بدنی و ممنوعیت دستگیر کردن
افراد بدون حکم قانون می باشد.
حریم خصوصی اطلاعاتی و ارتباطاتی: منظور از حریم خصوصی
اطلاعاتی و ارتباطاتی، محرمانه باقیماندن اطلاعات شخصی،
مکاتبات و نامهها، پستهای الکترونیک، مکالمات، حسابهای
کاربری اشخاص در شبکههای مجازی و دیگر اشکال ارتباطات
است. یکی از مهمترین مصادیق حریم خصوصی افراد، حق بر
عکس و تصویرشان است. دستیابی به عکس و فیلم شخصی
و خانوادگی افراد از طریق رمزگشایی و هککردن رایانه و انتشار
آن، مثال بارز نقض حریم خصوصی است.
حریم خصوصی محل کار: حریم خصوصی در محل کار به دلیل
عمومی بودن محل و پذیرش مقررات آن توسط کارکنان و مراجعان،
به نسبت حریم خصوصی محل سکونت افراد کمتر است. اما با
این حال محدودههایی از حریم برای مدیران و کارفرمایان ضروری
است؛ برای مثال قراردادن سیستمهای شنود مانند میکروفون و
ضبط مکالمات تلفنی در محل کار یا محلهای عمومی (مگر با
اعلام قبلی آن) یا اجبار به نصب دوربینهای مداربسته در محل
کار با هدف دسترسی به اطلاعات شخصی و خصوصی افراد،
نقض حریم خصوصی است.
البته همان طور که گفتیم نباید «محل کار» را یک چاردیواری
شخصی تلقی کرد؛ زیرا بازرسان یا مدیران هر زمان که بخواهند
میتوانند به اموال اداری دسترسی داشته باشند.
حرمت آبروی مؤمن
پیامبر گرامی اسلام در حجة الوداع پس از برشمردن عظمت
حرمت روز غدیر گفتند خداوند مال و آبروی اشخاص را، حرمتی
همچون حرمت این روز و این سرزمین و این ماه بخشیده است.
و یا در جایی دیگر فرمودند: من به جست و جوی در نهان و درون
انسانها امر نشدهام.
در احادیث و روایات دیگری حرمت آبروی مؤمن، به میزان حرمت
خانه ی خدا تشبیه شده است.
در آیه ی 13 سوره ی حجرات نیز می خوانیم: «ای اهل ایمان!
از ظن و گمان درباره ی یکدیگر بسیار بپرهیزید که برخی ظنها و
پندارها معصیت است و نیز هرگز از حال درونی هم تجسس نکنید
و غیبت دیگران را روا مدارید آیا شما دوست دارید گوشت برادر
مرده ی خود را بخورید؟»
پس در قرآن حتی تجاوز به حریم خصوصی دیگران در حد گمان
و ظن نیز مذموم شناخته شده است و به طریق اولی حفظ بقیه ی
شقوق حریم خصوصی افراد نیز واجب است.
برچسبها: حریم خصوصی, حریم جسمانی, حریم محل سکونت, حریم محل کار
ابزارهای شناخت، شناخت را برای ما میسر می کند.شناخت به مـا جهان بینی می دهد. جهان بینی، ایدئولوژی یعنی بایدها و نبایدها را معلـوم می کند؛ و این جاست که پای عمل به میان می آید.
|