در سال 1929 میلادی/ 1308 خورشیدی آكی يو كازاما به عنوان

وزيرمختار ژاپن تعيين و روانه ی ايران گرديد. كازاما كمتر از سه سال

در ايران ماند. او شيفته ی فرهنگ و تمدن ايران شد. درباره ی تاريخ

ايران به مطالعه پرداخت، ذوق و هنر ايرانيان را ستود و به ادب فارسی

دل بست. به حافظ و خیام و فردوسی عشق ورزيد. از هر جا كه گذر

كرد ديده‌ها و شنيده‌هایش را يادداشت نمود و به عنوان سياستمداری

كارآمد، وضع ايران را بررسی كرد و چون به وطن خود، ژاپن برگشت

يادداشت‌های خود را به صورت مدوّن تحت عنوان: «سرزمين‌های ايران،

عربستان و تركيه» به چاپ رسانيد. سفرنامه ی كازاما جالب و خواندنی

است و ما را با ديدگاه يك سياستمدار عالم و دانشمند، نسبت به ايران

آشنا می سازد و نشان می دهد كه كهن سرزمين ايران را از چه منظری

بررسی كرده و چگونه مسايل اجتماعی و فرهنگی را ارزيابی نموده

است. آنچه مسلّم است، كازاما به اوضاع اجتماعی و سياسی ايران و

بازتاب آن نگاهی منصفانه داشته است. اين اثر را دكتر هاشم رجب‌زاده،

استاد دانشگاه مطالعات خارجی اوزاكا به نثری دلنشين، ساده، روان و

به شكلی كه روح و رايحه ی اثر حفظ شود به فارسی ترجمه نموده

است.

   ژاپن پس از نهضت تجدّد که در سال 1868 میلادی آن را کلید زد، به

دنبال سه قرن انزوا، همچنان كه به تلاش پردامنه برای ساختن خود از

درون و جبران عقب‌ماندگی از كشورهای صنعتی اروپا و آمريكا برآمد،

ناگزير ديد كه در صحنه ی جهانی نيز حاضر و ناظر باشد و احوال دنيا و

آنچه را كه در پيرامون عالم می گذرد از نزديك بشناسد و بسنجد و

آگاهانه به تدبير كار خود برآيد. با هدف اعتلای ژاپن و برآمدن و همسری

يافتن با قدرتهای غربی و سرانجام برتری يافتن بر آنها بود كه، بزرگ‌مردان

و دولت‌مداران با عزم آن روزگار ژاپنی دست به کار شده و همه ی منابع

انسانی و مادی كشور را در راه آن بسيج كردند.كمی بيش از يك دهه از

آغاز نهضت «ميجی» در سال 1880 میلادی (1297 خورشیدی) هيئت

سیاسی به رياست ماساهارو يوشيدا Masaharu Yoshida به دربار

ناصرالدين شاه فرستادند، و پس از آن نيز كسانی از اين سرزمين به

عنوان سفير و سياح و محقق به ايران آمدند. با اين همه، ژاپن تا بعد از

جنگ جهانی اول نمايندگی ديپلماتيك در ايران نداشت.

   نخستين بار در مهرماه 1305 (اكتبر 1926)، ايواتارو اوچی ياما

Iwataro Uchiyama مأمور وزارت خارجه ی ژاپن به تهران آمد، و با اين

كه دفتر سفارت در تهران داير كرد و خانه ی مسكونی گرفت و يك سال

تمام به عنوان وزيرمختار ژاپن با جامعه ی ديپلمات های خارجی مقيم

تهران معاشر بود، سمت ديپلماتيك نداشت، بلكه با عنوان دبير سفارت

ژاپن در استانبول، فعاليت می كرد.

   اوچی ياما دفتری از خاطره‌های اقامت خود در تهران منتشر ساخت.

پس از او، ناری ئه گونسو N re Gunso (گونسو به معنی سپاهی يا

لشكری، سركار ناری ئه) مأمور ايران شد، و پس از چندی، در سال

1308 خورشيدی (1929) شونسوكه ناروسه‌ Shunsuke N ruse از

وزارت خارجه ی ژاپن، كه مقام دبيری در رده ی ديپلماتيك داشت، به

ايران آمد. مأموريت ناروسه كه برای آماده ساختن كارهای تأسيس

نمايندگی ژاپن به تهران آمده بود، چند ماهی بيشتر نپاييد، و زندگی 

او به سر آمد. ناروسه دبير سفارت ژاپن در تهران سخت بيمار شد. به

ژاپن تلگرام فرستادند و دكتر ايشی ميتسو Ishimitsu روانه ی تهران

شد. او در مسكو به آكی یو كازاما كه از اروپا به مأموريت وزيرمختاری 

ژاپن روانه ی ايران بود پيوست، و با هم به ايران آمدند. چند روزی پس

از رسيدن كازاما به ايران، ناروسه از بيماری مالاريا درگذشت.

   كازاما كه نخستين وزيرمختار رسمی و معرفی شده ی ژاپن در ايران

بود، در تاريخ 10 دسامبر 1929 (19 آذر 1308) به تهران رسيد و تا 23

اكتبر 1932 (1 آبان 1311) در اينجا مقيم و مأمور بود. او مردی اهل فضل،

محقق، تاريخدان، و صاحب قلم بود كه پس از پايان مأموريتش در ايران،

خاطره‌ها و يافته‌هایش را در كتابی با عنوان «ساباكو - نو كونی: پروشيا،

عربيا، توركو» Sb ko -no Kuni ;Perushiya ,Arabiya ,Toruko

(سرزمين‌های بيابان، ايران، عربستان و تركيه) منتشر كرد. اين كتاب

مجموعه‌ای پرمحتوا در معرفی تاريخ، تمدن، فرهنگ و جامعه ی ايرانی

است.

   او در سالهای 1939 تا 1941، كتابی سه جلدی با نام كای كيو - تو

Kai Kyo -to (مردم مسلمان) در تحقيق احوال اقوام مسلمان انتشار

داد.