چند شب پیش که برای چندمین بار فیلم «رهایی از شاوشنگ» را از

تی وی می دیدم، اندیشیدم که حساسیت سیستم قضایی یک کشور

بر روی چه جرایمی متمرکز است و این تمرکز، چه نتایجی را برای اون

کشور به بار میاره. منظور از تمرکز این است که سیستم قضایی کشور

می تونه احتمال بروز جرایمی را به صفر برساند و برعکس؛ یعنی همین

سیستم می تونه با بی تفاوتی به بعضی جرایم، آنها را در آن جامعه به

عرف و عادت تبدیل کنه.

   درست است که بدون «رشد اخلاقی آحاد مــردم یک جامعـه» هیچ

سیستم قضایی نمی تونه به تنهایی عدالت و امنیت را در یک کشور

پیاده و مستقر کنه، ولی دستکم باید بین مجرم و شاکی، بین مجرم و

افشاگر جرم، فرق بگذارد یا نه؟!

   در «رهایی از شاوشنگ» همان طور که می دانید، قهرمان داستان

به خاطر سوابق و مهارت های بانکی و حقوقی که داشته، به دلایلی،

برای رییس زندان پولشویی می کرده و بعد از اینکه سوابق آن را در

اختیار یک روزنامه می گذارد، چند دقیقه بعد از انتشار روزنامه، پلیس

برای دستگیری مظنونین و رسیدگی قضایی به جرم احتمالی صورت

گرفته، وارد میدان می شود.

   این را مقایسه کنید با کشور ما که مثلا" عابری را که با تلفن همراه

خود از جرمی فیلم گرفته، خود باید تحمل حبس و حرف کند ولی مجرم

با وقاحت تمام به ریش تمام قواعد و قوانین فرهنگی این جامعه بخندد،

قوانین جزایی اش بماند!

   یا روزنامـه ای که افشاگر یک بی نظمـی، یا اختـلاس یا رشوه گیری

است، به آتش کشیده می شود، یا خبرنگارش از کار و زندگی می افتد،

و یا ضرب و شتم می شود، به جای اینکه صحت و سقم خبر توسط

سیستم قضایی بررسی و رسیدگی شده و در باره ی عمل خاطیان

تصمیم گیری شود.

   یا می بینیم که مثلا" وکیلی، به جرم به عهده گرفتن وکالت معترضان

به موضوعی، دستگیر و روانه ی زندان می شود. آیا حرفه ی وکیل به

جز دفاع از موکل، و وظیفه ی سیستم قضایی به جز رسیدگی به جرم 

احتمالی صورت گرفته و روشن شدن درجه ی آن در مورد طرفین دعوا،

و اجرای عدالت است؟! 

   در همان فیلم می بینیم که رییس زندان که مرتکب فرار مالیاتی و

پولشویـی و اختـلاس و دریـافت و پـرداخت رشوه بـوده، در را به روی

ضابط قضایی باز نمی کند، و با شلیک گلوله در دهان خود به استقبال

مرگ می رود زیرا آن را گواراتر از عدالتی می داند که باید در برابرش

اجرا شود، و می داند که می شود و هیچ راه گریزی هم ندارد. این را

هم مقایسه کنید با مجرمان و پولشویان و رشوه گیران و رشوه پردازان

و فراریان از پرداخت مالیات، و سارقان درآمدهای ملی در کشور ما که

همگی به عدم برگـــزاری قانـون در مورد خویـش رجای واثـق دارنـد و

می داننـد سیـستـم قضـایی «کشش نمی دهـد» زیـرا ممکن است

دشمنان سوء استفاده کنند! آیا دشمنی خیره تر و بی شرم تر از این

نحوه ی مدیریت برای یک جامعه و یک ملت وجود دارد؟!