همدان به سکون میم، نام طایفه ای از مردم یمن است که «حارث»

از آن طایفه می باشد و این مردم جملگی از عاشقان و پیروان مولا

علی بودند، و در جنگ صفین فداکاری های بی شماری نمودند. حارث

همدانی بسیار مورد توجه و علاقه ی امام بود و در سال 65 هجری

قمری (بیست و پنج سال بعد از شهادت امام علی، و چهار سال بعد

از واقعه ی عاشورا) رخت از جهان بربست. نامه ی مشهوری از امام

به او در صفحات تاریخ جهان باقی مانده است که در اینجا با هم آن را

می خوانیم:

   ای حارث، تو به ریسمان محکم الهی که قرآن است چنگ بزن و از

آن کتاب آسمانی پند و اندرز و حکمت بیاموز و حلال و حرامش را حلال

و حرام بدان و گفته های حقی که پیش از این بیان شده، باور دار، و

انبیاء گذشته و کتاب هایشان را پذیرا باش.

   از گذشته ی دنیا جهت آینده ات عبرت بگیر، زیرا آخر جهان همانند

اول آن است و به یکدیگر مرتبط و پیوسته می باشند و کلیه ی امور

آن نابود و فانی خواهند شد.

   نام خدا را بزرگ بدان و هنگامی که از روی قطع و یقین به درستی

گفته و عملت ایمان داری می توانی بدان سوگند یاد کنی. همیشه

به یاد مرگ و عواقب آن باش و آرزوی مرگ مکن، مگر زمانی که

اطمینان و یقین در درستی اعمالت و توشه ی فراوانت داشته باشی.

   از کاری که می خواهی فقط برای خود و به نفع خویش انجام دهی

و نفع دیگران را در نظر نداری، و سود شخصی را بر سود عامه ترجیح

می دهی سخت دوری کن.

   از کاری که در نهان انجام می دهی و از آشکار شدنش شرم داری

بر حذر باش و از ارتکاب عملی که به هنگام بازپرسی مجبور به

عذرخواهی یا انکار شوی دوری گزین.

  ای حارث، مواظب باش آبرو و حیثیت خویش را هدف تیرهای گفتارت

قرار ندهی، زیرا زبانت آبرویت را خواهد ریخت. آنچه می شنوی با

دیگران در میان مگذار که این نشانه ی سخن چینی و دورویی تو

است، و آنچه را می شنوی یک جا مردود ندان که آن دلیل بر جهالت

و نادانی تو است.

   شعله های خشم خویش را فرو نشان و هنگام خشم سعی کن

ملایم و شکیبا باشی. تا جایی که می توانی با گذشت و مهربان

باش، و موقعی که صاحب قدرت و شوکتی هستی، بخشنده باش؛

که در پایان کار سودش به تو باز خواهد گشت. همیشه شکر نعمتی

را که خداوند به تو ارزانی داشته به جای آر، و وسیله ی نابودی و

تباهی نعمت های الهی را فراهم مکن و سعی کن تا اثر نعماتی

را که باری تعالی به تو مرحمت نموده در تو دیده شود.

   ای حارث، بدان گرامی ترین و عزیزترین مومنان نزد خداوند و

رسول اکرمش کسانی هستند که از نثار جان و مال و زن و فرزند

در راه خدا دریغ نکنند و بدین وسیله گوی سبقت را از دیگران

بربایند.

   بدان که هر چه عمل نیک و پسندیده و احسان در راه خدا برای

جهان دیگر خویش پیش فرستی برایت ماندنی است، و سود آن به

تو باز خواهد گشت، و آنچه را که از خویش باقی گذاری، سود آن

متوجه ی وارث تو خواهد شد.

   از دوستی و همنشینی با کسانی که دارای اعمال و افعالی

ناپسند و اندیشه های ناصواب می باشند دوری کن، که دیر یا

زود تو را با خود همفکر و هم خوی خواهند کرد.

   محل سکونتت را در شهرهای بزرگ قرار بده که اجتماع مسلمین

در شهرهای بزرگ بیش تر است، و از قراء و قصبات و شهرهایی که

در آنها ظلم و ستم رواج دارد و از «خدا» خبری نیست و موحدین و

مومنین در آن جا کم و نایاب هستند بگریز و سکونت مکن. همیشه

اندیشه ات متوجه ی امور خیر و کارهایی باشد که تو را به شاهراه

سعادت و نیکبختی نزدیک کند.

   از نشستن بر سر گذرها و کوی و برزن و بازار اجتناب کن که محل

نشستن شیاطین و جلوه گاه فتنه ها و فسادها است. همه وقت

به زیردستان و کسانی که تو از هر جهت بر آنان برتری داری بیندیش

که این خود راهی از راه های سپاسگزاری است.

   ای حارث، روز جمعه تا نماز را به جای نیاوردی به سفر مرو، مگر

سفری باشد به خاطر خدای تعالی، یا متعذر به عذری مشروع

باشی، و در تمام کارها مطیع و فرمانبردار دستورات الهی باش، که

اطاعت از دستورات الهی مقدم بر هر چیز است. نفس خود را با

ترس از دوزخ و امید به بهشت به عبادت تحریک کن، ولی با «او»

مدارا کن و مغلوبش نساز و به عبادت مشغولش کن، مگر آن که

امری لازم و ضروری پیش آید که بایستی آن را به موقع خودش

انجام دهی.

   بترس از اینکه ناگهان مرگ تو را دریابد و تو خدا را فراموش کرده و

در طلب دنیا باشی، و بپرهیز از آمیزش با زشتکاران، زیرا به زودی به

دسته ی آنان خواهی پیوست. به بزرگی خدا مومن باش، و با

دوستانش  دوست و با دشمنانش دشمن باش، و از خشم و غضب

به شدت پرهیز کن که غضب، سپاهی گران از سپاهیان شیطان

است.

                                                                         والسلام